Chương 4: Con đường tiếp cận “đặc hiệu”

Đối với “the overthinking” thì bắt họ ngồi xuống 30 phút thiền thì thật là một cơn ác mộng. Thậm chí, cách này còn có thể phản tác dụng. Không phải cách này không hiệu quả nhưng giai đoạn đầu họ không đủ tịnh tâm để theo cách này. Nếu bắt ép ngồi xuống thiền thì sẽ càng làm họ khó chịu và dần dần mất niềm tin vào mindfulness.

Thay vào đó, bạn sẽ cần một cách tiếp cận mang tính chất “vận động” hơn. Chính do bạn khả năng tư duy, suy nghĩ liên tục nên một hoạt động quá nhàn rỗi sẽ làm não bạn lang thang khắp nơi. Một hoạt động cần nhiều sự chú tâm thì mới đủ để đưa bạn vào trạng thái mindfulness.

Nếu đó là hoạt động thể thao thì hoạt động thể thao đó phải đủ cường độ để bạn cuốn vào nó, cảm nhận nó thật kỹ mà không thể nghĩ về chuyện khác.

Nếu đó là một trò chơi như giải đố thì trò chơi đó cần đủ độ khó để bạn cần quan sát kỹ lưỡng về nó.

Nếu đó là một bộ môn nghệ thuật thì đảm bảo khi chơi nó bạn không nghĩ gì khác ngoài giây phút tận hưởng nghệ thuật, nói cách khác là “feel” được nó.

Bạn cần chọn một hoạt động để làm quen với việc đưa mình vào trạng thái mindfulness. Đây là điểm bắt đầu của bạn. Có thể là bạn chưa có hoặc chưa duy trì nhưng nếu muốn qua bước tiếp theo thì bước đầu này bạn cần thiết lập cho mình. Thực ra, đây chính là cách dễ dàng nhất để bạn đạt được trạng thái mindful.

Tuy nhiên, trong cuộc sống này không phải việc nào cũng thu hút được sự chú tâm của bạn như vậy. Cho nên, bạn cần luyện tập tiếp ở những hoạt động nhẹ nhàng hơn.  Hoạt động nhẹ nhàng này sẽ đầu óc bạn “nhàn rỗi” và lang thang. Nhiệm vụ của bạn là học cách giết những suy nghĩ này.

Lấy ví dụ là bộ môn chạy bộ, thực sự bộ môn này không yêu cầu về thần kinh nhiều nên não sẽ nghĩ về cả 1000 thứ trên đời. Bạn chạy trong yên tĩnh, không nhạc, làm sao giảm 1000 suy nghĩ đó thành 500, 200, 100, 50, 2, 1 và cuối cùng là 0. Khi đó bạn kiểm soát hoàn toàn tâm trí của bạn, bật và tắt nó theo ý muốn.

Sau khi bạn cảm thấy sẵn sàng thì đến với bài tập ám ảnh bạn đã lâu: thiền tĩnh. Bạn sẽ học được cách ngồi một chỗ, tập trung cảm nhận cơ thể, nhận thức được tâm trí của mình. Nhìn lại hành trình của chính Thuyên, khó thể tin là bây giờ mình đã làm được điều này, kể cả trong môi trường có một chút tiếng ồn hoặc siêu ồn bên ngoài. 

Khi làm được, bạn sẽ không bao giờ thấy việc suy tư là tệ nữa vì bạn có thể “suy tư” khi bạn muốn và “vô tư” khi bạn muốn. Bạn sẽ sống được ở cả hai chế độ.

Còn một cảnh giới nữa, đó không phải là ngồi thiền, đứng thiền hay bất cứ bài tập nào bên trên. Đó là khả năng làm việc mindful, sống mindful mọi lúc mọi nơi. Như mình cũng đã để cập, mindfulness không chỉ là một môn học, đích đến mà là phương tiện để sống trọn vẹn nhất. Sự tích “Sống bao lâu chưa chắc quan trọng bằng sống bao sâu” là từ đây. Sống mindful là sống sâu, sống mindless là sống “wasted”.