Chương 1: Tại sao chúng ta lo lắng nhiều vậy?

“Sống ở thực tại”; “Sống hạnh phúc” dường như là một slogan mà hầu hết chúng ta đều hô hào. Nào đâu có ai lại muốn suốt ngày lo lắng về tương lai hay hối tiếc về một quá khứ đã qua, nhỉ?. 

Ấy vậy, thực tế là khi ăn chúng ta cũng nghĩ về KPI, đi chơi cũng phải lo lắng về buổi thuyết trình ngày mai với khách hàng. Xét bối cảnh dài hơn, có những em trai em gái tuổi 16 khó có một ngày nào bình yên mà không lo về kỳ thi đại học, việc chọn ngành chọn nghề. Đâu có khó tìm những cô cậu hai mươi mấy tuổiđầu óc bị chiếm đóng bởi suy nghĩ làm giàu 24/7. Nói chuyện nhiều hơn thì cũng không ít gì những người chưa nghĩ về cách sống đã đi chuẩn bị cho cái chết của mình. 

Ở một thái cực khác, chúng ta quá áp lực nên thả trôi hoàn toàn. “Kệ mẹ đời như nào”; “Tiền chẳng quan trọng” là những khẩu hiệu phổ biến. Chối bỏ vấn đề cũng không phải cách giải quyết hợp lý. Đôi khi, người ta gọi như này là chỉ biết sống ở hiện tại. Hai thái cực thì không có thái cực nào có kết quả tốt đẹp. 

Làm sao để vừa là một con người trách nhiệm, có tính toán nhưng không trở thành nô lệ của chính suy nghĩ của mình? 

Câu hỏi này không đơn giản để trả lời nhưng mà câu hỏi khó thì sẽ có câu trả lời hay. 

Để làm được việc này, bạn cần học cách sống ở hiện tại có kiểm soát. Nghĩa là, lúc nào cần suy tính, lo toan thì hãy lo nhưng lúc nào cần tách khỏi chúng thì cũng làm được. Có thể gọi đây là một kỹ năng

Trước đây, mình chưa hiểu được rõ tầm quan trọng của kỹ năng này cho đến khi tự khởi tạo và điều hành một dự án kinh doanh riêng. Mặc dù được làm công việc mình thích nhưng việc suốt ngày bận tâm với công việc cần làm, số má, công nghệ đã kéo chất lượng cuộc sống mình đi xuống. Đồng thời, bận tâm nhiều làm mình mất năng lượng, lo lắng, sợ hãi đâm ra trì hoãn và trốn tránh thực tại.

Mình nhận ra rằng việc khởi sự kinh doanh không đơn giản là khó vì cần nhiều kỹ năng kinh doanh mà khó vì cần phải giữ cho mình không “tâm thần” trên đường dài. 

Không nói quá, mình thấy cũng một cơ số anh founder gặp vấn đề mental và phải dừng cuộc chơi. Nhẹ hơn, có những anh chị do quá stress nên đưa ra quyết định thiếu chính xác, nhiều bias cảm xúc cá nhân làm doanh nghiệp đi vào ngõ cụt. Làm kinh doanh riêng, nếu bắt đầu từ con số 0, thì phải có một thần kinh thật vững, một khả năng tự cân bằng cao. Bỏ qua những điều đó thì có thành công cũng sẽ “thân tàn ma dại”.

Xét thêm về khía cạnh sinh học, bản thân chúng ta được lập trình để lo lắng, cả nghĩ như vậy. Dù qua nhiều nghìn năm tiến bộ văn hoá vượt bậc, bản năng sinh tồn con người cũng không thay đổi nhiều. Bản năng này vẫn còn quá mạnh mẽ và bừa bãi. Đức Phật có từng bảo: “Đời là bể khổ”, câu này đúng vì chúng ta làm cho nó đúng. Khổ thì mới đi kiếm ăn, chứ sướng có mấy con nào chịu làm. Làm càng nhiều khổ càng nhiều. Càng khổ lại càng làm nhiều. Cứ thế nó như một vòng lặp mạnh dần. 

Tuy nhiên, thứ “làm” phát sinh trong cùng khổ có thể làm liều hoặc làm thiếu suy nghĩ. Chúng ta nên học cách giữ mức khổ ở trung bình hoặc thấp để vừa đủ tạo động lực mà lại sống hạnh phúc trọn vẹn. Triết lý trung đạo này sẽ là xương sống cho cuốn sách này. 

Nói xong về độ cấp thiết của mindfulness, tiếp đến chúng ta cùng cắt nghĩa để hiểu ngọn ngành mindfulness là gì nhé.