Chương 7: Chuyển hóa BẤT MÃN bằng PHÁT TRIỂN

Khi chấp nhận được bạn ngã của mình, bạn có thể cảm thấy bỡ ngỡ. Tại vì từ bé đến giờ, bạn chối bỏ nó hoàn toàn nên không biết cách thể hiện khéo léo. Cũng giống như một người cầm trên tay chiếc kéo nhưng dùng nó như một con dao. Sau đó, khi chấp nhận nó là chiếc kéo thì lại không biết cách sử dụng đúng. Bạn cần “nâng cấp” bản ngã của bạn hoàn thiện hơn để có thể sống chung với nó một cách hạnh phúc. Làm sao để nâng cấp bản ngã lên phiên bản hoàn thiện và hài hòa nhất? 

Tốt hay xấu đều là ở cách nhìn

Điểm mạnh của bạn là gì?” là câu hỏi mà chúng ta được hỏi khá thường xuyên, nhất là khi phỏng vấn nộp đơn vào công ty. Ở trường hợp cực đoan, bạn có thể không thể trả lời câu hỏi này vì không thấy bản thân thực sự mạnh ở chỗ nào. Có vẻ tất cả thứ bạn có đều là điểm yếu ở một mức độ nào đó.

Tại sao chúng ta có xu hướng nhìn bản ngã của chúng ta là điểm yếu hơn là điểm mạnh đáng trân trọng?

Đơn giản là chúng ta đã nhập nhằng giữa khái niệm mạnh yếu và bản ngã. Bản ngã không có mạnh hay yếu, tốt hay xấu. Khi bạn nhìn vào một hòn đá, bạn nghĩ nó tốt hay xấu? Bản ngã hòn đá là hòn đá, tốt hay xấu phụ thuộc vào yếu tố bên ngoài, hay còn gọi là môi trường mà nó được đặt vào.

Cùng một người biết tính toán, lên kế hoạch tốt, trong công việc có quy trình cụ thể thì người đó sẽ làm tốt. Tuy nhiên, nếu đặt vào môi trường biến động, không có gì chắc chắn để lên kế hoạch thì có thể trở thành điểm yếu vì anh ta/cô ta sẽ cảm thấy bất an. Thậm chí, trong bối cảnh giao lưu bạn bè, người lên kế hoạch sẽ cảm thấy khó chịu khi cuộc chơi không được tính trước, sẽ không biết cách buông bỏ để cảm nhận niềm vui từ những điều ngẫu nhiên. Điểm mạnh, hay điểm yếu chỉ là tương đối.

Câu chuyện của…

Bơ thường được bảo là lười. Ban đầu, Bơ cũng nghĩ lười chính là một điểm yếu chết người cần loại bỏ. Tuy nhiên, sau khi nhìn nhận kỹ càng, Bơ quyết định tận dụng nó để làm việc tốt hơn. Thực tế, Bơ làm việc vô cùng hiệu suất do luôn nghĩ ra cách ngắn nhất để đến mục tiêu. 

Bơ luôn luôn xem xét cách để tự động hóa công việc của mình để không phải làm thủ công quá nhiều. Bơ cũng thường xuyên áp dụng những kỹ thuật quản trị để cải tiến quy trình làm việc sao cho nhanh hơn, đạt được kết quả cao hơn. Chính đặc điểm mà trước đây mọi người bảo xấu chính là điểm đã giúp Bơ thăng tiến trong công việc.  Bơ hiện làm Quản lý hệ thống thông tin cho một công ty thương mại điện tử. Nếu Bơ bỏ đi bản ngã của mình và làm việc như mọi người xung quanh thì Bơ sẽ không được như ngày hôm nay.

Do đó, bước đầu phát triển, bạn cần nhìn bản ngã của mình bằng bản chất của nó. Không dán nhãn tốt, không xấu. Điều bạn muốn là phát triển bản ngã theo hướng tốt. Dù bản ngã của bạn như thế nào, bạn cũng sẽ có cách sử dụng để nó trở thành điểm mạnh

Không có bản ngã xấu hay tốt, chỉ có bản ngã hoàn thiện và cần hoàn thiện. Sau đây, mình sẽ chia sẻ bạn cách phát triển bản ngã từng bước một, từ dễ đến khó.

Thể hiện bản thân tại một sân chơi nhỏ

Khi nhận ra một đặc điểm nào đó của bản thân, đừng vội thay đổi kiểu “quay gót 180 độ”. Nếu bạn làm như thế, không những hiệu quả công việc của bạn sẽ đi xuống, mà mối quan hệ xung quanh bạn cũng sẽ dễ rạn nứt. Điều này cũng giống như khi chúng ta biết một công cụ mới làm việc mới thì đừng vội vứt bỏ hết những công cụ cũ. Muốn mượt mà bạn phải học cách “chuyển giao công nghệ”.

Bạn cần học cách thể hiện bản ngã một cách khôn khéo. Nơi bạn bắt đầu thể hiện đó là thể hiện nó trong một sân chơi nhỏ. Sân chơi nhỏ ở đây có thể là thể hiện khi ở mình hoặc thể hiện trước một số người mà bạn tin tưởng.

Khi bạn mắc sai lầm trong sân chơi này, bạn sẽ dễ được tha thứ hơn là trong môi trường khác. Do đó, nó sẽ tạo cơ hội để bạn thử sai nhiều hơn. Thử sai nhiều hơn thì bạn càng học được cách thể hiện khôn khéo nhanh hơn.

Câu chuyện của…

Thanh Long là người có năng khiếu trong việc “ăn chơi”. Điều này nghĩa là Long biết cách làm sao để tận hưởng cuộc sống, sống vui tươi, hạnh phúc. Tuy nhiên, hiện tại điểm mạnh này đang chỉ cấp độ sơ khai. Bản ngã này thường làm Long được xem là một người không chú trọng vào công việc, không nghiêm túc, không đáng tin cậy. Nếu bây giờ thể hiện điều này trong môi trường làm việc, Long có thể bị đánh giá thấp do không kiểm soát được điều đó.

Long quyết định thể hiện mình là người dẫn dắt trong những cuộc chơi nhỏ trong đời sống cá nhân. Trong những chuyến leo núi, cắm trại, Long thường là người tổ chức, động viên tinh thần nhóm khi ai đó gặp khó khăn, nghĩ ra những hoạt động gắn kết đội nhóm. Những lần đầu, trải nghiệm chuyến leo núi ở mức chấp nhận được, nhưng qua nhiều lần, Long đã học được cách để giúp mọi người có một khoảng thời gian tuyệt vời. Điểm mạnh của Long được mọi người vô cùng trân trọng. 

Thể hiện bản thân tại sân chơi lớn

Sau khi đã thể hiện bản thân ở mức chấp nhận được trong sân chơi nhỏ, bạn cảm thấy thoải mái khi sống với bản ngã thật đó của mình. Bây giờ, bạn tiếp tục thể hiện bản ngã đó vào môi trường công việc, môi trường xã hội. Khi bạn thành công thể hiện bản ngã của mình rồi thì bạn sẽ không phải cố diễn nhiều nữa. Bạn sẽ diễn “tự động” mà không cần cố gắng. Khi đó, bạn sẽ xóa dần được ranh giới giữa công việc và cuộc sống cá nhân. Bạn sẽ cảm thấy thoải mái ở cơ quan, gia đình và những nơi công cộng.

Câu chuyện của…

Tiếp tục với câu chuyện của Long, anh ấy đã học được cách khai thác điểm mạnh của mạnh của mình. Nhiệm vụ tiếp theo của Long là làm sao đem nó vào công việc để tạo giá trị nhiều nhất. Đầu tiên, trong những buổi team building, Long thể hiện vai trò hoạt náo của mình nhiều hơn. Sau những buổi team building đó, Long vô tình trở thành một nhân tố gắn kết không thể thiếu của công ty.

Trong công việc hàng ngày, vào giờ ăn trưa, Long thường kể những câu chuyện thú vị cho mọi người. Sau khi làm việc căng thẳng, ngồi cạnh Long, mọi người như được sạc lại năng lượng. Ban đầu, Long cũng có một giây phút đùa vui quá nên mất tập trung trong giờ làm. Tuy nhiên, càng về sau cách Long thể hiện mình càng nhẹ nhàng, tinh tế. Long đã tiết chế nó được ở mức mà mọi người chấp nhận được. Nhờ vậy mà Long có sự yêu mến của đồng nghiệp khách hàng. Quan trọng nhất là Long vẫn được sống là chính mình.

Bạn sẽ cần học cách lúc nào nên thể hiện bản thân như thế nào cho phù hợp nhất. Khi luyện tập ở mức độ này đúng và đủ, bạn sẽ có khả năng sống với chính mình một cách điệu nghệ. Sự thẳng thắn của bạn sẽ không còn là sự thô lỗ, mà là chân thành. Sự ngẫu hứng của không còn là bừa bãi, mà là nhiệt huyết. Chất nghệ thuật của bạn không còn là bay bổng, mà là thú vị. Khi đó, bạn sẽ sống được hết với những gì bạn có. Một cuộc sống tuyệt vời, dù ít tiền hay nhiều tiền, dù già hay trẻ, dù có gia đình hay độc thân.

Tuyệt đối không được nóng vội

Trong bản ngã chúng ta có nhiều thứ như tính cách, năng lực, giá trị sống. Mỗi thứ như vậy lại có nhiều thứ nhỏ khác. Bạn không thể một cách thần kỳ thay đổi toàn diện trong chốc lát. Bạn sẽ phải chọn ra một số ít thứ để phát triển trong một giai đoạn nhất định.

Ai cũng muốn bản thân mình hoàn thiện thật nhanh nhưng chúng ta là con người. Thay đổi cần thời gian vì chúng đòi hỏi sự thử sai nhiều để tìm được công thức phù hợp nữa. Khi tìm được công thức thì thay đổi cần thời gian để thay đổi toàn diện thân tâm trí. Không có chuyện đơn giản rằng hiểu được vấn đề thì đã gọi là thay đổi, đó chỉ là thay đổi một phần nhỏ trong phần trí của bạn mà thôi. Rượu muốn ngon cần phải ủ lâu. Người muốn “ngon” thì phải kiên nhẫn.